ການຫັນປ່ຽນສູ່ດິຈິຕອລຂອງລາວກຳລັງຢູ່ໃນຈຸດປ່ຽນທີ່ສຳຄັນ. ອັດຕາການເຂົ້າເຖິງອິນເຕີເນັດໄດ້ເພີ່ມທະວີຂຶ້ນເລື້ອຍໆຈາກ 39% ໃນປີ 2019 ມາເປັນ 63.6% ແລະ ຈຳນວນຜູ້ໃຊ້ອິນເຕີເນັດໄດ້ບັນລຸ 5.03 ລ້ານຄົນ (DataReportal, 2026). ລັດຖະບານໄດ້ກຳນົດໃຫ້ປີ 2026 ເປັນ "ປີຕັດສິນໃຈຂອງການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອລ" ແລະ ພາຍໃຕ້ວິໄສທັດດິຈິຕອລແຫ່ງຊາດ 2021-2040 ກຳລັງຊຸກຍູ້ແຜນການເພີ່ມສັດສ່ວນເສດຖະກິດດິຈິຕອລໃນ GDP ຈາກ 3% ໃນປັດຈຸບັນໄປເປັນ 10%.

ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ອັດຕາການຖືບັນຊີທະນາຄານຍັງຢູ່ທີ່ 38% (World Bank Global Findex, 2025) ແລະ ຍັງມີສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍຢ່າງທີ່ສະສົມຢູ່ ເຊັ່ນ: ການຂາດແຄນບຸກຄະລາກອນ ICT ແລະ ຄວາມບໍ່ສະເໝີພາບຂອງໂຄງສ້າງພື້ນຖານ ຫຼື Infrastructure ລະຫວ່າງຕົວເມືອງ ແລະ ຊົນນະບົດ. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, "ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງສິ່ງທ້າທາຍ" ນີ້ເອງຄືໂອກາດທາງທຸລະກິດ. ລາວເປັນຕະຫຼາດທີ່ມີຄູ່ແຂ່ງໜ້ອຍ ແລະ ລັດຖະບານຊຸກຍູ້ການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອລຢ່າງເຂັ້ມແຂງ ຈຶ່ງເປັນຕະຫຼາດທີ່ຄາດວ່າຈະໃຫ້ຜົນຕອບແທນສູງສຳລັບບໍລິສັດທີ່ເຂົ້າມາກ່ອນ.

ໃນບົດຄວາມນີ້, ພວກເຮົາຈະອະທິບາຍສະຖານະການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອລຂອງລາວດ້ວຍຕົວເລກ, ທ່າອ່ຽງ DX ລາຍຂະແໜງການ, ສິ່ງທ້າທາຍທີ່ກຳລັງປະເຊີນ, ພ້ອມທັງທັດສະນະໃນອະນາຄົດ ແລະ ໂອກາດທາງທຸລະກິດ ໂດຍອີງໃສ່ທັດສະນະຂອງບໍລິສັດພວກເຮົາທີ່ມີຖານທີ່ຕັ້ງຢູ່ວຽງຈັນ.

ເພື່ອເຂົ້າໃຈເສດຖະກິດດິຈິຕອລຂອງລາວ, ສິ່ງສຳຄັນທີ່ຕ້ອງເຮັດກ່ອນແມ່ນການທຳຄວາມເຂົ້າໃຈຕົວຊີ້ວັດຫຼັກ. ໃນບັນດາ 10 ປະເທດສະມາຊິກອາຊຽນ, ລະດັບການພັດທະນາດ້ານດິຈິຕອລຂອງລາວຢູ່ໃນກຸ່ມທ້າຍ, ແຕ່ໃນດ້ານຄວາມໄວຂອງການເຕີບໂຕນັ້ນ ຢູ່ໃນລະດັບແຖວໜ້າ.

ອັດຕາການເຂົ້າເຖິງອິນເຕີເນັດຂອງລາວໄດ້ບັນລຸ 63.6% ໂດຍມີຈຳນວນຜູ້ໃຊ້ງານເກີນ 5.03 ລ້ານຄົນ (DataReportal, 2026). ການເພີ່ມຂຶ້ນປະມານ 25 ຈຸດ ຈາກ 39% ໃນປີ 2019 ຖືວ່າເປັນອັດຕາການເຕີບໂຕທີ່ໂດດເດັ່ນທີ່ສຸດໃນກຸ່ມປະເທດ ASEAN.

ແຮງຂັບເຄື່ອນຫຼັກຂອງການເຕີບໂຕນີ້ຄືການແຜ່ຂະຫຍາຍຢ່າງໄວວາຂອງອິນເຕີເນັດມືຖື. ຈຳນວນການເຊື່ອມຕໍ່ໂທລະສັບມືຖືໄດ້ບັນລຸ 6.73 ລ້ານເລກໝາຍ (ຄິດເປັນ 85.2% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນ) ໂດຍໃນຈຳນວນນັ້ນ 96.7% ໃຊ້ການສື່ສານຄວາມໄວສູງລະດັບ 3G ຂຶ້ນໄປ. ດ້ວຍລາຄາສະມາດໂຟນທີ່ຫຼຸດລົງ ແລະ ການແຂ່ງຂັນທີ່ເພີ່ມທະວີຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ໃນຫມູ່ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການໂທລະຄົມ, ການເຊື່ອມຕໍ່ຜ່ານມືຖືໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວໄປທັງໃນເຂດຕົວເມືອງ ແລະ ເຂດຊົນນະບົດ.

ຄວາມໄວໃນການສື່ສານກໍ່ໄດ້ຮັບການປັບປຸງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ຄ່າກາງຂອງຄວາມໄວດາວໂຫຼດຜ່ານມືຖືຢູ່ທີ່ 42.94 Mbps ເພີ່ມຂຶ້ນ 48.8% ເມື່ອທຽບກັບປີກ່ອນ, ໃນຂະນະທີ່ Fixed Broadband ຢູ່ທີ່ 47.46 Mbps ເພີ່ມຂຶ້ນ 22.3% ເມື່ອທຽບກັບປີກ່ອນ. ສະພາບແວດລ້ອມດ້ານການສື່ສານທີ່ຮອງຮັບການນຳໃຊ້ທາງທຸລະກິດໄດ້ຮັບການພັດທະນາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.

ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຂດພູດອຍ ແລະ ເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກຍັງຄົງມີສິ່ງທ້າທາຍດ້ານການຄຸ້ມຄອງສັນຍານ, ແລະ ອັດຕາການແຜ່ຂະຫຍາຍຂອງ Fixed Broadband ກໍ່ຍັງຢູ່ໃນລະດັບຕ່ຳ. ສຳລັບການນຳໃຊ້ບໍລິການທີ່ຮຽກຮ້ອງການສື່ສານຄວາມໄວສູງ ແລະ ມີຄວາມໝັ້ນຄົງສຳລັບວິສາຫະກິດ, ຈຳເປັນຕ້ອງກວດສອບສະພາບແວດລ້ອມຂອງເຄືອຂ່າຍລ່ວງໜ້າກ່ອນ.

ໃນປີ 2026, ເສດຖະກິດດິຈິຕອລຂອງລາວຄິດເປັນສັດສ່ວນປະມານ 3% ຂອງ GDP ເທົ່ານັ້ນ. ແຕ່ລັດຖະບານໄດ້ວາງແຜນທີ່ທາງ (Roadmap) ໄວ້ໃນ "ວິໄສທັດເສດຖະກິດດິຈິຕອລແຫ່ງຊາດ" ເພື່ອຍົກລະດັບໃຫ້ເຖິງ 7% ພາຍໃນປີ 2030 ແລະ 10% ພາຍໃນປີ 2040 (ທີ່ມາ: ກະຊວງເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ການສື່ສານ ສປປ ລາວ "National Digital Economy Vision 2021-2040").

ເປົ້າໝາຍ 3% → 10% ນີ້ ໝາຍຄວາມວ່າການຂະຫຍາຍຕົວປະມານ 3.3 ເທົ່າ. ເພື່ອເປັນຂໍ້ອ້າງອີງ, ອັດຕາສ່ວນ GDP ດ້ານເສດຖະກິດດິຈິຕອລຂອງໄທຢູ່ທີ່ປະມານ 8%, ຂອງສິງກະໂປຢູ່ທີ່ປະມານ 17%, ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າລາວຍັງມີທ່າແຮງໃນການຂະຫຍາຍຕົວອີກຫຼາຍ.

ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດການຫັນໄປສູ່ດິຈິຕອລເປັນໜຶ່ງໃນບູລິມະສິດອັນດັບຕົ້ນຂອງຊາດໃນໄລຍະຜ່ານມາ. ໂດຍມີກະຊວງເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ການສື່ສານ (MOTC) ເປັນຈຸດສຳຄັນ ຫຼື ແກນຫຼັກ, ຍຸດທະສາດໄລຍະຍາວຫຼາຍດ້ານໄດ້ຖືກກຳນົດ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ.

2021 ປີ "ວິໄສທັດເສດຖະກິດດິຈິຕອລແຫ່ງຊາດ (2021-2040)" ແລະ "ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດດິຈິຕອລແຫ່ງຊາດ (2021-2025)" ແມ່ນເອກະສານທີ່ກຳນົດທິດທາງພື້ນຖານຂອງການຫັນເປັນດິຈິຕອລຂອງລາວ. ແຜນໄລຍະທີ 1 (2021-2025) ໄດ້ສຳເລັດລົງແລ້ວ, ແລະປັດຈຸບັນໄດ້ກ້າວເຂົ້າສູ່ໄລຍະໃໝ່ທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ 5 ປີ ຄັ້ງທີ 10 (2026-2030). ໂດຍປະກອບດ້ວຍເສົາຫຼັກດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

• ການພັດທະນາໂຄງສ້າງພື້ນຖານ ຫຼື Infrastructure ດ້ານດິຈິຕອລ: ການຂະຫຍາຍອິນເຕີເນັດຄວາມໄວສູງໄປທົ່ວປະເທດ, ການຂະຫຍາຍການເຂົ້າເຖິງໃນໝູ່ບ້ານຫ່າງໄກສອກຫຼີກ
• ການພັດທະນາບຸກຄະລາກອນດ້ານດິຈິຕອລ: ການນຳໃຊ້ການສຶກສາ ICT ໃນທຸກສະຖາບັນການສຶກສາ, ການສະໜັບສະໜູນການພັດທະນາບຸກຄະລາກອນດ້ານດິຈິຕອລມູນຄ່າ 9.9 ລ້ານໂດລາ ໂດຍ KOICA ຂອງເກົາຫຼີ (2025-2029)
• ລັດຖະບານດິຈິຕອລ: ການນຳບໍລິການບໍລິຫານລັດໄປສູ່ລະບົບອອນລາຍ, ການຂະຫຍາຍ ID ດິຈິຕອລແຫ່ງຊາດໄປທົ່ວປະເທດ
• ການສົ່ງເສີມເສດຖະກິດດິຈິຕອລ: ການຊຸກຍູ້ການຄ້າອີເລັກໂທຣນິກ ແລະ Fintech, ແນວຄິດກ່ຽວກັບເຂດເສດຖະກິດພິເສດ AI

ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄດ້ສັ່ງການໃຫ້ກະຊວງ ແລະ ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ຮັບຜິດຊອບໂດຍກົງໃນການຊຸກຍູ້ການຫັນລະບົບບໍລິຫານໄປສູ່ດິຈິຕອລ, ແລະ ປີ 2026 ແມ່ນປີທີ່ການປະຕິຮູບດິຈິຕອລຂອງລັດຖະບານທັງໝົດຈະໄດ້ຮັບການເລັ່ງລັດໃຫ້ໄວຂຶ້ນ.

ຍຸດທະສາດ AI ຂອງລາວໄດ້ກ້າວໜ້າຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນໄລຍະ 1 ປີທີ່ຜ່ານມາ. ກະຊວງເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ການສື່ສານ (MOTC) ເປັນຜູ້ນຳພາ ແລະ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງເປັນທາງການໃນການຮ່າງຍຸດທະສາດ AI ແຫ່ງຊາດ ໂດຍອີງໃສ່ວິທີການປະເມີນຄວາມພ້ອມດ້ານຈັນຍາບັນ AI (RAM) ຂອງ UNESCO. ການເປີດຕົວ ຫຼື Launch ລາຍງານ RAM ລະດັບປະເທດ ໄດ້ຊ່ວຍປະເມີນຄວາມສາມາດດ້ານການຄຸ້ມຄອງ AI ຂອງລາວຢ່າງເປັນລະບົບ ແລະ ໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມທ້າທາຍ ແລະ ໂອກາດໃນແຕ່ລະດ້ານ ໄດ້ແກ່: ນະໂຍບາຍ ແລະ ກົດລະບຽບ, ການປັບຕົວຂອງສະຖາບັນ, ຄວາມສາມາດຂອງຊັບພະຍາກອນມະນຸດ, ໂຄງສ້າງພື້ນຖານ ຫຼື Infrastructure, ແລະ ຜົນກະທົບທາງສັງຄົມ.

ແນວຄິດກ່ຽວກັບເຂດເສດຖະກິດພິເສດ AI

MOTC ກຳລັງດຳເນີນການສຶກສາຄວາມເປັນໄປໄດ້ (Feasibility Study) ໃນການສ້າງຕັ້ງເຂດເສດຖະກິດພິເສດ AI ທີ່ມີເນື້ອທີ່ກວ່າ 150 ເຮັກຕາໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ເປົ້າໝາຍຄືການໃຫ້ບໍລິການດ້ານໂຄງສ້າງພື້ນຖານ ຫຼື Infrastructure ຂອງ AI ໂດຍໃຊ້ພະລັງງານສີຂຽວຈາກໄຟຟ້າພະລັງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນຂອງລາວ ແລະ ຖືກກຳນົດໃຫ້ເປັນໂຄງການນຳຮ່ອງ (Pilot Project) ຂອງສູນ AI ທີ່ຂັບເຄື່ອນດ້ວຍພະລັງງານສະອາດ.

ການພັດທະນາ LaoAI

ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄດ້ສັ່ງການໃຫ້ເລັ່ງລັດການພັດທະນາ LaoAI ແລະ ສ້າງຕັ້ງສູນຂໍ້ມູນ AI ໂດຍການເຊື່ອມຕໍ່ ຫຼື ຊິງຄ໌ຂໍ້ມູນພາສາລາວເຂົ້າໃນລະບົບ AI ກຳລັງດຳເນີນໄປ. ຫາກຄວາມສາມາດດ້ານການປະມວນຜົນພາສາທຳມະຊາດ (NLP) ຂອງພາສາລາວໄດ້ຮັບການພັດທະນາໃຫ້ດີຂຶ້ນ, ການນຳໃຊ້ AI ໃນຂອບເຂດທີ່ກວ້າງຂວາງ ເຊັ່ນ: ການບໍລິຫານລັດ, ການສຶກສາ ແລະ ກະສິກຳ ກໍ່ຈະມີຄວາມເປັນຈິງຫຼາຍຂຶ້ນ.

ໃນດ້ານຄວາມປອດໄພທາງໄຊເບີ, ອີງຕາມ "ແຜນຍຸດທະສາດການພັດທະນາຄວາມປອດໄພທາງໄຊເບີແຫ່ງຊາດ ປີ 2035" ໄດ້ເສີມສ້າງມາດຕະການຕ້ານການສໍ້ໂກງທາງອອນໄລນ໌ ແລະ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍອາຊະຍາກຳທາງໄຊເບີກໍ່ໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບສົນທິສັນຍາອາຊະຍາກຳທາງໄຊເບີຂອງສະຫະປະຊາຊາດ.

ການດິຈິທັລໄລເຊຊັນຂອງການບໍລິການລັດຖະບານໄດ້ເຂົ້າສູ່ຊ່ວງການປ່ຽນແປງຢ່າງເຕັມຮູບແບບໃນປີ 2026.

ການຂະຫຍາຍ National Digital ID ທົ່ວປະເທດ

ໃນເດືອນທັນວາ 2025, ລາວໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນການຂະຫຍາຍບັດ National Digital ID ທົ່ວປະເທດ ຫຼັງຈາກທົດລອງໃຊ້ທີ່ວຽງຈັນ ໂດຍບັດດັ່ງກ່າວປະກອບມີຂໍ້ມູນ Biometric, ຊິບ ແລະ QR Code. ສິ່ງນີ້ຈະຊ່ວຍດິຈິທັລໄລເຊຊັນການຢືນຢັນຕົວຕົນ ແລະ ເພີ່ມປະສິດທິພາບຂອງຂັ້ນຕອນການບໍລິຫານລັດຖະການຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

ການຫັນປ່ຽນສູ່ລະບົບດິຈິທັລຂອງປຶ້ມທະບຽນຄອບຄົວ

ລະບົບປຶ້ມທະບຽນຄອບຄົວ (Family Book) ແບບເຈ້ຍແບບດັ້ງເດີມກຳລັງຖືກຍົກເລີກເທື່ອລະກ້າວ ແລະ ກຳລັງຖືກທົດແທນດ້ວຍລະບົບທີ່ອອກ "ໃບຢັ້ງຢືນຂໍ້ມູນຄົວເຮືອນ" ຜ່ານລະບົບດິຈິທັລ. ນີ້ຖືເປັນການປ່ຽນແປງທີ່ເປັນສັນຍາລັກໃນການດິຈິທັລໄລເຊຊັນການຄຸ້ມຄອງປະຊາກອນ.

ແບບຟອມເຂົ້າເມືອງດິຈິທັລ (LDIF)

ໃນເດືອນກັນຍາ 2025, ໄດ້ມີການນຳໃຊ້ Lao Digital Immigration Form (LDIF) ແທນທີ່ບັດເຂົ້າເມືອງແບບເຈ້ຍ ໂດຍເລີ່ມລະບົບການລົງທະບຽນລ່ວງໜ້າທາງອອນລາຍ.

ການດິຈິທັລໄລເຊຊັນດ້ານການບໍລິຫານລັດຖະການດັ່ງກ່າວ ຍັງສ້າງໂອກາດທາງທຸລະກິດໃຫ້ແກ່ວິສາຫະກິດເອກະຊົນດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

• ການຮັບເໝົາກໍ່ສ້າງ ແລະ ດຳເນີນງານລະບົບລັດຖະການ: ຄວາມຕ້ອງການ IT Solution ສຳລັບພາກລັດເພີ່ມທະວີຂຶ້ນເລື້ອຍໆ
• ການຈັດຕັ້ງໂຄງສ້າງພື້ນຖານ ຫຼື Infrastructure ສຳລັບການເຊື່ອມຕໍ່ ຫຼື ຊິງຄ໌ຂໍ້ມູນ: ການເຊື່ອມຕໍ່ຂໍ້ມູນລັດຖະການກັບການບໍລິການຂອງພາກເອກະຊົນ
• ການນຳໃຊ້ Digital ID: ຄວາມຕ້ອງການດ້ານການຢືນຢັນຕົວຕົນ, ການບໍລິການ Authentication ແລະ KYC Solution

ໂດຍສະເພາະໃນໂຄງການ ODA (Official Development Assistance) ນັ້ນ, ມີໂອກາດຫຼາຍທີ່ວິສາຫະກິດຍີ່ປຸ່ນຈະເຂົ້າຮ່ວມໃນຖານະຄູ່ຮ່ວມດ້ານເຕັກໂນໂລຊີ. ການເຂົ້າສູ່ຕະຫຼາດຜ່ານໂຄງການຂອງອົງການລະຫວ່າງປະເທດ ລວມທັງ JICA ກໍ່ຖືເປັນທາງເລືອກທີ່ເປັນໄປໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ.

ການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອລ (DX) ຂອງລາວມີຄວາມຄືບໜ້າທີ່ແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕາມແຕ່ລະອຸດສາຫະກຳ. ໃນທີ່ນີ້ຈະສະຫຼຸບສະພາບການປັດຈຸບັນຂອງ 4 ອຸດສາຫະກຳຫຼັກ.

ຂະແໜງການເງິນແມ່ນຂະແໜງທີ່ນຳໜ້າໃນດ້ານ DX ຂອງລາວ. ສິ່ງທີ່ຜູ້ຂຽນຮູ້ສຶກໄດ້ເຖິງການປ່ຽນແປງຫຼາຍທີ່ສຸດໃນວຽງຈັນແມ່ນຂະແໜງນີ້ ໂດຍສາມາດເຫັນໄດ້ທົ່ວໄປວ່າ ຮ້ານຄ້າແຄມທາງທີ່ເມື່ອ 2 ປີກ່ອນຮັບສະເພາະເງິນສົດ ປັດຈຸບັນໄດ້ຮອງຮັບການຊຳລະເງິນດ້ວຍ QR Code ແລ້ວ.

ການຫັນໄປໃຊ້ລະບົບດິຈິຕອນຂອງທະນາຄານບ້ານ

"Lan Xang Banker" ທີ່ພັດທະນາໂດຍ LTS Ventures ໄດ້ຫັນທະນາຄານບ້ານ 850 ແຫ່ງໃນ 6 ແຂວງທົ່ວລາວໄປສູ່ລະບົບດິຈິຕອນ. ໂດຍໄດ້ຍ້າຍການບັນທຶກການເກັບອອມ ແລະ ການກູ້ຢືມທີ່ເຄີຍຈັດການດ້ວຍປຶ້ມບັນຊີເຈ້ຍໄປສູ່ແອັບສະມາດໂຟນ ຊຶ່ງໄດ້ປັບປຸງການເຂົ້າເຖິງບໍລິການທາງການເງິນໃນເຂດຊົນນະບົດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຊຳລະເງິນທາງອີເລັກໂທຣນິກ

ກະເປົ໋າເງິນອີເລັກໂທຣນິກ "M-Money" ຂອງ Lao Telecom Group ໄດ້ສ້າງເຄືອຂ່າຍຮ້ານຄ້າທີ່ເຂົ້າຮ່ວມຫຼາຍກວ່າ 30,000 ແຫ່ງ ແລະ ຮອງຮັບການຊຳລະເງິນດ້ວຍ QR Code, ການໂອນເງິນ ແລະ ການຊຳລະຄ່າສາທາລະນູປະໂພກ. ໄດ້ຮັບລາງວັນ Bronze ຈາກ ASEAN Digital Awards ແລະ ໄດ້ຮັບການຍ້ອງຍໍໃນລະດັບສາກົນ. ແພລດຟອມດິຈິຕອນ "BCEL One" ແລະ "i-Bank" ຂອງ BCEL Bank ກໍ່ຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງເຊັ່ນກັນ.

ການທົດລອງ CBDC

ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ໄດ້ຮ່ວມມືກັບບໍລິສັດຍີ່ປຸ່ນ SORAMITSU ແລະ ໄດ້ສຳເລັດການທົດສອບຕົ້ນແບບສະກຸນເງິນດິຈິຕອນຂອງທະນາຄານກາງ (CBDC) "Digital Lao Kip (DLak)". ນີ້ແມ່ນຄວາມພະຍາຍາມທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບການທັນສະໄໝໃຫ້ລະບົບການຊຳລະເງິນພາຍໃນປະເທດໃນອະນາຄົດ ໃນຖານະເປັນໂຄງສ້າງພື້ນຖານ ຫຼື Infrastructure ການຊຳລະເງິນທີ່ອີງໃສ່ Blockchain.

ການດຳເນີນງານຈິງຂອງການຊຳລະເງິນຂ້າມຊາຍແດນ

ການຊຳລະເງິນດ້ວຍ QR Code ຂ້າມຊາຍແດນໄດ້ກ້າວຈາກແນວຄິດໄປສູ່ໄລຍະດຳເນີນງານຈິງແລ້ວ.

• ໄທ: ການເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງ PromptPay × M-Money ກຳລັງດຳເນີນງານ (ມາດຕະຖານ ຫຼື Specification QR ຂອງ ASEAN)
• ຫວຽດນາມ: ການຊຳລະເງິນດ້ວຍ QR Code ຂ້າມຊາຍແດນລະຫວ່າງ NAPAS × BoL ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງເປັນທາງການ
• ຈີນ: ສາຂາ Bank of China ວຽງຈັນ ໄດ້ເຊື່ອມຕໍ່ ຫຼື ຊິງຄ໌ຂໍ້ມູນກັບແພລດຟອມການຊຳລະເງິນດິຈິຕອນຂ້າມຊາຍແດນຂອງ PBOC ແລະ ໃນເດືອນທັນວາ 2025 ໄດ້ດຳເນີນການຊຳລະເງິນຂາຍຍ່ອຍຂ້າມຊາຍແດນດ້ວຍ Digital Yuan ເປັນຄັ້ງທຳອິດ
• ກຳປູເຈຍ: ການໃຊ້ງານຮ່ວມກັນລະຫວ່າງ Bakong × Lao QR ກຳລັງດຳເນີນງານ
• ເກົາຫຼີ: ໄດ້ເພີ່ມການເຊື່ອມຕໍ່ການຊຳລະເງິນດ້ວຍ QR Code ຂ້າມຊາຍແດນໃໝ່

ການລວມຮວມລະບົບການຊຳລະເງິນພາຍໃນ ASEAN ກຳລັງເລັ່ງໄວຂຶ້ນ ແລະ ຖືເປັນແຮງຊຸກດັນທີ່ສຳຄັນສຳລັບທຸລະກິດ E-Commerce, ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ການຄ້າພາຍໃນລາວ.

ຕະຫຼາດໂທລະຄົມນາຄົມຂອງລາວມີຜູ້ແຂ່ງຂັນຫຼັກ 3 ລາຍ ດັ່ງນີ້:

• Lao Telecom (LTC): ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການໂທລະຄົມນາຄົມຂອງລັດ ແລະ ເປັນຜູ້ດຳເນີນງານ M-Money
• Unitel: ກິດຈະການຮ່ວມທຶນກັບກຸ່ມໂທລະຄົມນາຄົມກອງທັບຫວຽດນາມ ມີຈຳນວນຜູ້ໃຊ້ງານຫຼາຍທີ່ສຸດ
• ETL (Enterprise of Telecommunications Lao): ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການໂທລະຄົມນາຄົມລາຍທີ 3

ຈຳນວນການເຊື່ອມຕໍ່ໂທລະສັບມືຖືໄດ້ເຖິງ 6.73 ລ້ານເລກໝາຍ (ຄິດເປັນ 85.2% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນ) ໂດຍໃນຈຳນວນນັ້ນ 96.7% ໃຊ້ການສື່ສານຄວາມໄວສູງລະດັບ 3G ຂຶ້ນໄປ. ຄ່າກາງຂອງຄວາມໄວດາວໂຫຼດໂທລະສັບມືຖືຢູ່ທີ່ 42.94 Mbps (ເພີ່ມຂຶ້ນ +48.8% ເມື່ອທຽບກັບປີກ່ອນ) ສ່ວນ Fixed Broadband ຢູ່ທີ່ 47.46 Mbps (ເພີ່ມຂຶ້ນ +22.3% ເມື່ອທຽບກັບປີກ່ອນ) ຊຶ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນການປັບປຸງທີ່ດີຂຶ້ນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

ລັດຖະບານໄດ້ກຳນົດ "ຍຸດທະສາດການພັດທະນາໂທລະຄົມນາຄົມ ແລະ ອິນເຕີເນັດແຫ່ງຊາດ ປີ 2025-2040" ໂດຍກຳນົດໃຫ້ການຂະຫຍາຍອິນເຕີເນັດຄວາມໄວສູງໄປສູ່ເຂດຊົນນະບົດເປັນບູລິມະສິດ. ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄດ້ສັ່ງການໃຫ້ສືບຕໍ່ຊຸກຍູ້ການຂະຫຍາຍການເຂົ້າເຖິງອິນເຕີເນັດໄປຍັງໝູ່ບ້ານຫ່າງໄກສອກຫຼີກ ແລະ ການແກ້ໄຂຄວາມຊ່ອງຫ່າງດ້ານໂທລະຄົມນາຄົມລະຫວ່າງເຂດຕົວເມືອງ ແລະ ເຂດຊົນນະບົດໄດ້ກາຍເປັນບັນຫາຮີບດ່ວນທີ່ຕ້ອງໄດ້ແກ້ໄຂ.

ໃນຂະແໜງກະສິກຳ ທີ່ກວມເອົາປະມານ 15% ຂອງ GDP ຂອງລາວ, ກໍ່ເລີ່ມເຫັນສັນຍານຂອງ DX ປາກົດຂຶ້ນເຊັ່ນກັນ.

LaCSA (Laos Climate Services for Agriculture) ໃນຖານະເປັນແພລດຟອມດ້ານອຸຕຸນິຍົມກະສິກຳທີ່ອີງໃສ່ ICT, ໄດ້ລວມເອົາຂໍ້ມູນດ້ານສະພາບອາກາດ, ຂໍ້ມູນດິນ ແລະ ຂໍ້ມູນພືດຜົນ ເຂົ້າໄວ້ດ້ວຍກັນ, ເພື່ອສະໜອງການສະໜັບສະໜູນການຕັດສິນໃຈໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໃນຂະແໜງກະສິກຳ.

ນອກຈາກນັ້ນ, ຍັງມີຄວາມພະຍາຍາມດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້ທີ່ກຳລັງດຳເນີນຢູ່:

• ການວາງແຜນການປູກຝັງໂດຍໃຊ້ GPS
• ການຕິດຕາມກວດກາທີ່ດິນກະສິກຳດ້ວຍໂດຣນ
• ການຈັດການລະບົບ Supply Chain ແບບດິຈິຕອນ

ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເນື່ອງຈາກການເຊື່ອມຕໍ່ອິນເຕີເນັດໃນເຂດຊົນນະບົດຍັງມີຈຳກັດ ແລະ ຊາວກະສິກອນຈຳນວນຫຼາຍຍັງສືບຕໍ່ໃຊ້ວິທີການກະສິກຳແບບດັ້ງເດີມ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຂະແໜງນີ້ຕ້ອງໃຊ້ເວລາໃນການເຜີຍແຜ່ DX. ເພື່ອຊຸກຍູ້ DX ໃນຂະແໜງກະສິກຳ, ການອອກແບບເຄື່ອງມືທີ່ງ່າຍດາຍໃນຮູບແບບ Mobile-first ພ້ອມກັບການສະໜັບສະໜູນດ້ານການສຶກສາເປັນພາສາທ້ອງຖິ່ນ ຖືວ່າເປັນສິ່ງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້.

ອຸດສາຫະກຳການທ່ອງທ່ຽວຂອງລາວແມ່ນຂະແໜງທີ່ກຳລັງຜ່ານການປ່ຽນຜ່ານສູ່ດິຈິຕອລຢ່າງວ່ອງໄວ. ມີການຄາດການວ່າພາຍໃນປີ 2029 ລາຍຮັບດ້ານການທ່ອງທ່ຽວ 68% ຈະມາຈາກຊ່ອງທາງອອນລາຍ.

ການປ່ຽນຜ່ານນະໂຍບາຍວີຊາສູ່ດິຈິຕອລ

ລາວໃຫ້ການຍົກເວັ້ນວີຊາແກ່ນັກທ່ອງທ່ຽວຈາກ 15 ປະເທດ ແລະ ມີຫຼາຍກວ່າ 160 ປະເທດທີ່ສາມາດຂໍ e-Visa ໄດ້. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນເດືອນກັນຍາ 2025 ໄດ້ມີການນຳໃຊ້ແບບຟອມເຂົ້າເມືອງດິຈິຕອລ (LDIF — Lao Digital Immigration Form) ເຊິ່ງທົດແທນບັດເຂົ້າເມືອງເຈ້ຍແບບດັ້ງເດີມດ້ວຍລະບົບລົງທະບຽນລ່ວງໜ້າອອນລາຍ. ການປ່ຽນຜ່ານຂະບວນການເຂົ້າເມືອງສູ່ດິຈິຕອລໄດ້ຊ່ວຍປັບປຸງປະສົບການຂອງນັກທ່ອງທ່ຽວໃນການເຂົ້າປະເທດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

ການເຕີບໃຫຍ່ຂອງແພລດຟອມການທ່ອງທ່ຽວ

"DiscoverLaos" ກຳລັງເຕີບໃຫຍ່ເປັນແພລດຟອມທີ່ມີ SME ຫຼາຍກວ່າ 100 ລາຍເຂົ້າຮ່ວມ ແລະ ລາຍຊື່ກິດຈະກຳຫຼາຍກວ່າ 500 ລາຍການ. ສະຕາດອັບດ້ານເທັກໂນໂລຊີການທ່ອງທ່ຽວທີ່ເຈາະຕະຫຼາດສະເພາະກຸ່ມ ເຊັ່ນ "ExploreLao" ແລະ "EcoTours Lao" ກໍ່ໄດ້ເປີດຕົວ ຫຼື Launch ຂຶ້ນມາເຊັ່ນກັນ.

ຜົນກະທົບຂອງການຊຳລະເງິນຂ້າມຊາຍແດນຕໍ່ການທ່ອງທ່ຽວ

ການເປີດໃຊ້ງານລະບົບຊຳລະເງິນ QR ຂ້າມຊາຍແດນກັບໄທ, ຈີນ, ຫວຽດນາມ, ກຳປູເຈຍ ແລະ ເກົາຫຼີ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ນັກທ່ອງທ່ຽວຕ່າງຊາດສາມາດຊຳລະເງິນໄດ້ໂດຍກົງຜ່ານແອັບຊຳລະເງິນຂອງປະເທດຕົນ. ໂດຍສະເພາະ, ນັກທ່ອງທ່ຽວຈາກຈີນສາມາດໃຊ້ Digital RMB (ດິຈິຕອລຢວນ) ໃນການຊຳລະເງິນໄດ້ແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ການທ່ອງທ່ຽວແບບ Cashless ກາຍເປັນຄວາມຈິງ.

ຍັງມີຊ່ອງທາງທີ່ໃຫຍ່ໃນການນຳໃຊ້ເທັກໂນໂລຊີ ໄດ້ແກ່ Chatbot ຫຼາຍພາສາທີ່ຂັບເຄື່ອນດ້ວຍ AI, ລະບົບແນະນຳສ່ວນຕົວ (Personalized Recommendation) ແລະ ການວິເຄາະຂໍ້ມູນເພື່ອການທ່ອງທ່ຽວແບບຍືນຍົງ.

ການ DX ຂອງລາວກຳລັງພັດທະນາຢ່າງໄວວາ, ໃນຂະນະດຽວກັນກໍ່ຍັງມີສິ່ງທ້າທາຍດ້ານໂຄງສ້າງທີ່ວິສາຫະກິດທີ່ກຳລັງພິຈາລະນານຳໃຊ້ຄວນເຂົ້າໃຈລ່ວງໜ້າ. ທີ່ນີ້, ພວກເຮົາຈະສະຫຼຸບ 4 ອຸປະສັກທີ່ປາກົດຂຶ້ນຈາກການຂັບເຄື່ອນໂຄງການຕົວຈິງໃນທ້ອງຖິ່ນ.

ໃນເຂດຕົວເມືອງຢ່າງວຽງຈັນ ແລະ ຫຼວງພະບາງ ສະພາບແວດລ້ອມການສື່ສານ 4G/5G ກຳລັງຖືກພັດທະນາຂຶ້ນເລື້ອຍໆ, ແຕ່ໃນເຂດຊົນນະບົດຍັງມີຫຼາຍພື້ນທີ່ທີ່ການເຊື່ອມຕໍ່ອິນເຕີເນັດບໍ່ມີຄວາມໝັ້ນຄົງ. ເມື່ອທຽບກັບຄ່າສະເລ່ຍຂອງ ASEAN ແລ້ວ, ອັດຕາການແຜ່ຫຼາຍຂອງ Fixed Broadband ຍັງຢູ່ໃນລະດັບຕໍ່າ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຕ້ອງລະມັດລະວັງໃນການອອກແບບລະບົບທີ່ອີງໃສ່ການໃຊ້ງານ Cloud-based Service ເປັນຫຼັກ.

ໃນຄວາມເປັນຈິງ, ເມື່ອຜູ້ຂຽນໄດ້ນຳລະບົບ Cloud ໄປຕິດຕັ້ງໃຫ້ກັບ MFI (ສະຖາບັນການເງິນຈຸລະພາກ) ໃນເຂດຊານວຽງຈັນ, ບາງສາຂາປະສົບກັບການຂາດການເຊື່ອມຕໍ່ຫຼາຍຄັ້ງຕໍ່ວັນ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນ, ຈຶ່ງໄດ້ປ່ຽນໄປໃຊ້ການອອກແບບທີ່ເກັບຮັກສາຂໍ້ມູນໄວ້ໃນເຄື່ອງແບບ Offline ແລ້ວເຊື່ອມຕໍ່ ຫຼື ຊິງຄ໌ຂໍ້ມູນໂດຍອັດຕະໂນມັດຫຼັງຈາກການເຊື່ອມຕໍ່ຟື້ນຕົວຄືນ. ການອອກແບບແບບ Hybrid ນີ້ (ຮອງຮັບທັງ Online ແລະ Offline) ຖືເປັນຂໍ້ກຳນົດທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ໃນທາງປະຕິບັດສຳລັບລະບົບທີ່ຄອບຄຸມທົ່ວປະເທດລາວ.

ບຸກຄະລາກອນດ້ານ ICT ຂອງລາວມີຈຳນວນຈຳກັດ, ໂດຍສະເພາະຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານ Data Science ແລະ AI Engineering ນັ້ນມີໜ້ອຍຫຼາຍ. ຈຳນວນຜູ້ຈົບການສຶກສາຈາກຄະນະ IT ຂອງມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດລາວ (NUOL) ຢູ່ທີ່ລະດັບຫຼາຍຮ້ອຍຄົນຕໍ່ປີ, ເຊິ່ງຍັງຂາດແຄນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍເມື່ອທຽບກັບຄວາມຕ້ອງການ.

ຕົວຜູ້ຂຽນເອງ, ໃນຕອນທີ່ເລີ່ມໂຄງການທຳອິດໃນລາວ ໄດ້ຄິດວ່າ "ຈ້າງ Python Engineer ໃນທ້ອງຖິ່ນໄດ້ເລີຍ", ແຕ່ຜົນທີ່ໄດ້ຮັບຄືບໍ່ມີຜູ້ສະໝັກເລີຍແມ່ນແຕ່ຄົນດຽວ. ໃນທີ່ສຸດຈຶ່ງໄດ້ປ່ຽນທິດທາງໂດຍການຮ່ວມມືກັບມະຫາວິທະຍາໄລໃນວຽງຈັນ ເພື່ອສ້າງລະບົບ Intern ແລະໃຊ້ເວລາ 3 ເດືອນໃນການພັດທະນາບຸກຄະລາກອນຕັ້ງແຕ່ພື້ນຖານ. ສິ່ງທີ່ຮຽນຮູ້ໄດ້ຈາກປະສົບການນີ້ຄື, ການ DX ໃນລາວຄວນວາງແຜນໂດຍຖືເອົາຊຸດການພັດທະນາບຸກຄະລາກອນແບບຄຽງຄູ່ (Hands-on) ທີ່ຄອບຄຸມທັງການດຳເນີນງານ ແລະ ການບຳລຸງຮັກສາ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການສົ່ງມອບລະບົບເທົ່ານັ້ນ.

ໃນລາວ, ໂດຍສະເພາະໃນກຸ່ມຜູ້ໃຊ້ທີ່ມີອາຍຸກາງຂຶ້ນໄປ ແລະ ຜູ້ປະກອບການໃນຊົນນະບົດ, ການຂາດຄວາມຮູ້ດ້ານດິຈິຕອລຍັງຄົງເປັນສິ່ງທ້າທາຍທີ່ສຳຄັນ. ເຖິງວ່າອັດຕາການໃຊ້ສະມາດໂຟນຈະເພີ່ມທະວີຂຶ້ນເລື້ອຍໆ, ແຕ່ການນຳໃຊ້ເຄື່ອງມືດິຈິຕອລໃນການດຳເນີນທຸລະກິດຍັງຢູ່ໃນລະດັບຈຳກັດ.

ໃນການນຳໃຊ້ງານ, ຄວາມງ່າຍດາຍຂອງ User Interface, ການຮອງຮັບພາສາລາວ, ແລະ ຄວາມສະດວກໃນການໃຊ້ງານແບບ Intuitive ແມ່ນສິ່ງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້. ການອອກແບບທີ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບ "ຄວາມໃຊ້ງ່າຍ" ຫຼາຍກວ່າຟັງຊັນທີ່ຊັບຊ້ອນ ຈະສົ່ງຜົນໂດຍກົງຕໍ່ອັດຕາການຍຶດຕິດໃຊ້ງານຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນພາກສະໜາມ.

ສຳລັບວິສາຫະກິດລາວ ໂດຍສະເພາະ SME ການລົງທຶນເບື້ອງຕົ້ນດ້ານ DX ຖືເປັນພາລະໜັກໜ່ວງ. ອັດຕາດອກເບ້ຍສິນເຊື່ອທະນາຄານຍັງສູງ ແລະ ລະບົບນິເວດດ້ານ VC ແລະ ການລົງທຶນໃນ Startup ກໍຍັງຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນການພັດທະນາ.

ໃນຄັ້ງທີ່ໄດ້ສະເໜີ AI ສຳລັບການຈັດສັນລົດໃຫ້ແກ່ບໍລິສັດ Logistics ແຫ່ງໜຶ່ງໃນລາວ ທາງບໍລິສັດເກືອບປະຕິເສດໂດຍໃຫ້ເຫດຜົນວ່າ ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການນຳໃຊ້ 50,000 ໂດລາຕໍ່ປີນັ້ນ "ເທົ່າກັບງົບປະມານ IT 3 ປີ". ດ້ວຍເຫດນີ້ ຈຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການດຳເນີນ PoC ເປັນເວລາ 2 ເດືອນ ໂດຍໃຊ້ 1 ສາຂາ ແລະ ລົດ 10 ຄັນ ຈາກນັ້ນໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນຜົນໄດ້ຮັບທີ່ຫຼຸດຄ່າໃຊ້ຈ່າຍນໍ້າມັນລົງ 18% ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການອະນຸມັດຈາກຝ່າຍບໍລິຫານ. ຍຸດທະສາດການເຮັດ PoC ແບບເປັນຂັ້ນຕອນເຊັ່ນນີ້ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ ROI ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນ ມີປະສິດທິຜົນສູງໂດຍສະເພາະໃນຕະຫຼາດລາວ ຫຼາຍກວ່າການນຳໃຊ້ແບບຄັ້ງດຽວໃນຂະໜາດໃຫຍ່.

ລາວເປັນໜຶ່ງໃນ 10 ປະເທດສະມາຊິກ ASEAN ທີ່ຢູ່ໃນລຳດັບທ້າຍໃນດ້ານຄວາມຄືບໜ້າຂອງການຫັນເປັນດິຈິຕອລ, ແຕ່ນັ້ນກໍ່ໝາຍຄວາມວ່າ ລາວເປັນຕະຫຼາດທີ່ມີ "ທ່າແຮງການເຕີບໂຕ" ສູງທີ່ສຸດເຊັ່ນກັນ. ໂດຍການຮຽນຮູ້ຈາກກໍລະນີຄວາມສຳເລັດ ແລະ ຄວາມລົ້ມເຫຼວຂອງປະເທດທີ່ກ້າວໜ້າກວ່າ, ລາວມີທ່າແຮງໃນການພັດທະນາແບບ "Leapfrog (ການຂ້າມຜ່ານຂັ້ນຕອນ)" ທີ່ສາມາດນຳເອົາເທັກໂນໂລຈີລ້ຳສຸດມາໃຊ້ງານໄດ້ໂດຍກົງ.

ຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນການປຽບທຽບຕົວຊີ້ວັດດ້ານດິຈິຕອລຂອງປະເທດຫຼັກໆໃນອາຊຽນ.

ລາວມີອັດຕາການໃຊ້ອິນເຕີເນັດສູງກວ່າກຳປູເຈຍ ແຕ່ສັດສ່ວນເສດຖະກິດດິຈິຕອລຕໍ່ GDP ຍັງຢູ່ໃນລະດັບຕໍ່າທີ່ 3%. ຊ່ອງວ່າງທີ່ວ່າ "ອັດຕາການໃຊ້ງານລະດັບກາງ × ການນຳໃຊ້ທາງເສດຖະກິດລະດັບຕໍ່າ" ນີ້ ແມ່ນໂອກາດທາງທຸລະກິດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ.

ລັດຖະບານໄດ້ວາງເປົ້າໝາຍຍົກລະດັບສັດສ່ວນເສດຖະກິດດິຈິຕອລຕໍ່ GDP ໃຫ້ເຖິງ 7% ພາຍໃນປີ 2030 ແລະ 10% ພາຍໃນປີ 2040 ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າຕະຫຼາດຈະຂະຫຍາຍຕົວຫຼາຍກວ່າ 3 ເທົ່າໃນຊ່ວງ 15 ປີຂ້າງໜ້າ.

ການຊຳລະເງິນຂ້າມຊາຍແດນດ້ວຍ QR ຂອງລາວໄດ້ກ້າວຜ່ານຂັ້ນຕອນການວາງແຜນ ແລະ ເຂົ້າສູ່ໄລຍະດຳເນີນງານຕົວຈິງແລ້ວ. ການເຊື່ອມຕໍ່ ຫຼື ຊິງຄ໌ຂໍ້ມູນລະຫວ່າງລະບົບ QR ຊຳລະເງິນໄດ້ຖືກຈັດຕັ້ງຂຶ້ນກັບໄທ, ຈີນ, ຫວຽດນາມ, ກຳປູເຈຍ ແລະ ເກົາຫຼີ.

ສະຖານະການດຳເນີນງານທີ່ຊັດເຈນມີດັ່ງນີ້:

• ໄທ: ການເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງ PromptPay × M-Money ກຳລັງດຳເນີນງານຢູ່ (ມາດຕະຖານ ຫຼື Specification ASEAN QR)
• ຫວຽດນາມ: ການຊຳລະເງິນຂ້າມຊາຍແດນດ້ວຍ QR ລະຫວ່າງ NAPAS × BoL ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຢ່າງເປັນທາງການແລ້ວ
• ຈີນ: ສາຂາ Bank of China ວຽງຈັນໄດ້ເຊື່ອມຕໍ່ກັບ PBOC Cross-border Digital Payment Platform. ນອກຈາກການໃຊ້ QR ຮ່ວມກັນລະຫວ່າງ WeChat Pay / Alipay ແລ້ວ ໃນເດືອນທັນວາ 2025 ຍັງໄດ້ດຳເນີນການຊຳລະເງິນຂາຍຍ່ອຍຂ້າມຊາຍແດນດ້ວຍ Digital Yuan ເປັນຄັ້ງທຳອິດອີກດ້ວຍ
• ກຳປູເຈຍ: ການໃຊ້ງານຮ່ວມກັນລະຫວ່າງ Bakong × Lao QR ກຳລັງດຳເນີນງານຢູ່
• ເກົາຫຼີ: ໄດ້ເພີ່ມການເຊື່ອມຕໍ່ການຊຳລະເງິນຂ້າມຊາຍແດນດ້ວຍ QR ໃໝ່ອີກ

ການລວມລະບົບການຊຳລະເງິນນີ້ຖືເປັນປັດໄຈສ້າງຄວາມໄດ້ປຽບຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງສຳລັບທຸລະກິດ E-Commerce, ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ການຄ້າພາຍໃນລາວ. ການທີ່ນັກທ່ອງທ່ຽວຕ່າງຊາດສາມາດຊຳລະເງິນໄດ້ໂດຍກົງຜ່ານແອັບຊຳລະເງິນຂອງປະເທດຕົນ ໄດ້ເລັ່ງການລວມຕົວຂອງເສດຖະກິດ Cashless ໃຫ້ໄວຂຶ້ນ. ລະບົບການຊຳລະເງິນທີ່ຮອງຮັບຫຼາຍພາສາ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງໂດຍໃຊ້ AI ທີ່ຮອງຮັບການເຮັດທຸລະກຳຂ້າມຊາຍແດນ ຈະກາຍເປັນປັດໄຈສ້າງຄວາມແຕກຕ່າງໃນອະນາຄົດ.

ເພື່ອໃຫ້ໂຄງການ AI/DX ໃນລາວປະສົບຜົນສຳເລັດ, ບໍ່ພຽງແຕ່ຕ້ອງການຄວາມສາມາດດ້ານເຕັກໂນໂລຊີເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງຕ້ອງການພາກີທີ່ເຂົ້າໃຈສະພາບການທ້ອງຖິ່ນຢ່າງເລິກເຊິ່ງອີກດ້ວຍ. ໃນການຄັດເລືອກພາກີ, ແນະນຳໃຫ້ກວດສອບຈຸດຕໍ່ໄປນີ້.

1. ການມີຖານທີ່ຕັ້ງໃນທ້ອງຖິ່ນ ການສະໜັບສະໜູນທາງໄກເທົ່ານັ້ນຈະເຮັດໃຫ້ຍາກຕໍ່ການຮັບມືກັບຂໍ້ຈຳກັດດ້ານໂຄງສ້າງພື້ນຖານ ຫຼື Infrastructure ແລະ ຮີດຄອງທາງທຸລະກິດທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງລາວ. ຮູບແບບທີ່ດີທີ່ສຸດຄືການມີຖານທີ່ຕັ້ງໃນທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ສາມາດຮ່ວມງານກັບພະນັກງານທ້ອງຖິ່ນໄດ້.

2. ການສະໜັບສະໜູນການນຳໃຊ້ແບບເປັນຂັ້ນຕອນ ຄວນເລືອກພາກີທີ່ສາມາດດຳເນີນຕາມຂັ້ນຕອນ PoC → Pilot → ການນຳໃຊ້ຢ່າງເຕັມຮູບແບບ ແທນທີ່ຈະນຳໃຊ້ທັງໝົດໃນຄັ້ງດຽວ. ໂດຍສະເພາະໃນຕະຫຼາດລາວ, ວິທີການສະສົມຜົນສຳເລັດນ້ອຍໆ ທີລະກ້າວນັ້ນມີປະສິດທິພາບຫຼາຍ.

3. ຄວາມສາມາດດ້ານຫຼາຍພາສາ ຄວາມສາມາດໃນການໃຊ້ພາສາລາວ, ພາສາອັງກິດ, ແລະ ພາສາຍີ່ປຸ່ນ (ຫຼື ພາສາຈີນ) ມີຄວາມສຳຄັນໃນທຸກດ້ານ ທັງການສ້າງເອກະສານ, ການຝຶກອົບຮົມ, ແລະ ການສື່ສານໃນຊີວິດປະຈຳວັນ.

4. ການດຳເນີນງານແບບ Hybrid ລະຫວ່າງ AI ແລະ ມະນຸດ ຮູບແບບ Hybrid ທີ່ AI ດຳເນີນການປະມວນຜົນເບື້ອງຕົ້ນ ແລະ ມະນຸດເປັນຜູ້ຕັດສິນໃຈຂັ້ນສຸດທ້າຍ ແທນທີ່ຈະເປັນລະບົບອັດຕະໂນມັດທັງໝົດ ນັ້ນເໝາະສົມທີ່ສຸດສຳລັບສະພາບແວດລ້ອມດ້ານບຸກຄະລາກອນຂອງລາວໃນປັດຈຸບັນ.

5. ຜົນງານ ແລະ ຄວາມຮູ້ດ້ານອຸດສາຫະກຳ ການທີ່ພາກີມີຜົນງານຈາກການດຳເນີນໂຄງການຕົວຈິງໃນລາວ ໃນຂະແໜງການເຊັ່ນ: ການເງິນ (MFI), ການຈັດການໜີ້ສິນ, BPO ແລະ ອື່ນໆ ຖືເປັນຕົວຊີ້ວັດສຳຄັນຂອງຄວາມໜ້າເຊື່ອຖື.

ພາຍໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ຄວາມໄວດາວໂຫຼດສະເລ່ຍຂອງເຄືອຂ່າຍ 4G/LTE ຢູ່ທີ່ 42.94 Mbps ຊຶ່ງພຽງພໍສຳລັບການໃຊ້ງານ Cloud Service ແລະ ການປະຊຸມທາງວິດີໂອ. ສ່ວນ Fixed Broadband ກໍ່ມີຄວາມໄວ 47.46 Mbps ເພີ່ມທະວີຂຶ້ນເລື້ອຍໆ 22.3% ເມື່ອທຽບກັບປີກ່ອນ. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ຍັງມີບາງເຂດຊົນນະບົດ ແລະ ພື້ນທີ່ພູດອຍທີ່ການເຊື່ອມຕໍ່ຍັງບໍ່ສະຖຽນ. ສຳລັບ Fixed Broadband ແພັກເກດທຸລະກິດກໍ່ມີໃຫ້ບໍລິການ, ແຕ່ຄຸນນະພາບອາດແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທີ່ຕັ້ງຂອງຫ້ອງການ. ຈຶ່ງແນະນຳໃຫ້ສຳຫຼວດເຄືອຂ່າຍຜ່ານຄູ່ຮ່ວມງານໃນທ້ອງຖິ່ນກ່ອນລ່ວງໜ້າ.

ມີບໍລິສັດ IT ທີ່ສາມາດໃຫ້ບໍລິການເປັນພາສາຍີ່ປຸ່ນໄດ້ຢູ່ບ້າງ ແຕ່ມີຈຳນວນຈຳກັດ. ໄດ້ແກ່ບໍລິສັດທີ່ດຳເນີນງານໂດຍຄົນຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ມີຖານທີ່ຕັ້ງຢູ່ວຽງຈັນຄືກັບບໍລິສັດຂອງພວກເຮົາ ຫຼື ບໍລິສັດທ້ອງຖິ່ນທີ່ມີຄວາມສາມາດດ້ານພາສາຍີ່ປຸ່ນຜ່ານໂຄງການຂອງ JICA. ຫາກເລືອກຄູ່ຮ່ວມງານທີ່ສາມາດສື່ສານໄດ້ສາມພາສາ ຄື ຍີ່ປຸ່ນ, ລາວ ແລະ ອັງກິດ ກໍຈະຊ່ວຍຫຼຸດຕົ້ນທຶນດ້ານການສື່ສານໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

ກົດໝາຍສົ່ງເສີມການລົງທຶນຂອງລາວ (ສະບັບປັບປຸງປີ 2016) ໄດ້ຈັດໃຫ້ຂະແໜງ IT ແລະ ດິຈິຕອລເປັນຂະແໜງທຸລະກິດທີ່ໄດ້ຮັບການສົ່ງເສີມ, ໂດຍອະນຸຍາດໃຫ້ຈັດຕັ້ງນິຕິບຸກຄົນດ້ວຍທຶນຕ່າງປະເທດ 100%. ຕ້ອງຍື່ນຄຳຮ້ອງຂໍລົງທຶນຕໍ່ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ (MPI) ແລະ ຫາກຕອບສະໜອງເງື່ອນໄຂທີ່ກຳນົດໄວ້, ກໍ່ສາມາດໄດ້ຮັບສິດທິພິເສດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ການຍົກເວັ້ນພາສີນິຕິບຸກຄົນ. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເນື່ອງຈາກຂັ້ນຕອນດັ່ງກ່າວຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີເອກະສານເປັນພາສາລາວ, ຈຶ່ງແນະນຳໃຫ້ນຳໃຊ້ບໍລິການຂອງຄູ່ຮ່ວມງານດ້ານກົດໝາຍໃນທ້ອງຖິ່ນ.

ການຊຳລະເງິນດ້ວຍ QR Code (M-Money, BCEL One ແລະອື່ນໆ) ໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະຖືກນຳໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນຢູ່ຮ້ານອາຫານ ແລະຮ້ານສະດວກຊື້ໃນເຂດຕົວເມືອງ. ການຊຳລະເງິນຂ້າມຊາຍແດນດ້ວຍ QR Code ໄດ້ເຊື່ອມໂຍງກັບໄທ, ຈີນ, ຫວຽດນາມ, ກຳປູເຈຍ ແລະເກົາຫຼີ ແລ້ວ ໂດຍດຳເນີນງານຢ່າງເຕັມຮູບແບບ ເຮັດໃຫ້ຊາວຕ່າງຊາດສາມາດຊຳລະເງິນດ້ວຍແອັບຊຳລະເງິນຂອງປະເທດຕົນເອງໄດ້. ນັກທ່ອງທ່ຽວຈາກຈີນຍັງສາມາດຊຳລະເງິນດ້ວຍ Digital RMB (ດິຈິຕອນຢວນ) ໄດ້ອີກດ້ວຍ. ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ, ອັດຕາການໃຊ້ບັດເຄຣດິດຍັງຢູ່ໃນລະດັບຕ່ຳ ໂດຍການໂອນເງິນຜ່ານທະນາຄານ ແລະການຊຳລະເງິນປາຍທາງ (COD) ຍັງຄົງເປັນຊ່ອງທາງຊຳລະເງິນຫຼັກສຳລັບເວັບໄຊ໌ອີຄອມເມີຊ.

ເສດຖະກິດດິຈິຕອລຂອງລາວຄິດເປັນປະມານ 3% ຂອງ GDP (ນັບຕາມປີ 2026) ຊຶ່ງຄາດຄະເນເປັນມູນຄ່າປະມານ 500 ລ້ານໂດລາ. ລັດຖະບານໄດ້ວາງແຜນຍົກລະດັບໃຫ້ເຖິງ 7% ພາຍໃນປີ 2030 ແລະ 10% ພາຍໃນປີ 2040 ໂດຍຄາດວ່າຈະມີອັດຕາການເຕີບໂຕສະເລ່ຍຕໍ່ປີຢູ່ທີ່ 8–10%. ເຖິງແມ່ນວ່າລາວຈະເປັນປະເທດນ້ອຍທີ່ມີປະຊາກອນປະມານ 7.9 ລ້ານຄົນ ແຕ່ເມື່ອລວມເອົາການເຊື່ອມໂຍງຂ້າມຊາຍແດນພາຍໃນ ASEAN ແລ້ວ ຕະຫຼາດທີ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້ກໍ່ຈະຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

ການດິຈິຕອລໄລເຊຊັ່ນຂອງລາວກຳລັງສະແດງໃຫ້ເຫັນອັດຕາການເຕີບໂຕທີ່ສູງທີ່ສຸດໃນພາກພື້ນ ASEAN ທ່າມກາງກະແສໄຫຼທີ່ເອື້ອອຳນວຍ ໄດ້ແກ່ ອັດຕາການເຂົ້າເຖິງອິນເຕີເນັດ 63.6%, ການຮ່າງຍຸດທະສາດ AI ແຫ່ງຊາດ, ແລະ ແນວຄິດເຂດເສດຖະກິດພິເສດ AI. ດ້ວຍການທີ່ລັດຖະບານກຳນົດໃຫ້ປີ 2026 ເປັນ "ປີຊີ້ຂາດຂອງການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອລ (Digital Transformation)", ຈັງຫວະຂອງການປະຕິຮູບຈຶ່ງໄດ້ເລັ່ງໄວຂຶ້ນຕື່ມອີກ. ມີ 3 ຈຸດສຳຄັນທີ່ຕ້ອງຄຳນຶງເມື່ອເຂົ້າສູ່ຕະຫຼາດນີ້.

ປະການທຳອິດ, ຕ້ອງມີມຸມມອງທີ່ວ່າ "ສິ່ງທ້າທາຍ = ໂອກາດ". ອັດຕາການຖືບັນຊີທະນາຄານ 38%, ການຂາດແຄນບຸກຄະລາກອນ ICT, ແລະ ຄວາມບໍ່ສະເໝີພາບດ້ານໂຄງສ້າງພື້ນຖານ ຫຼື Infrastructure — ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ເປັນທັງອຸປະສັກໃນການເຂົ້າຕະຫຼາດສຳລັບຜູ້ທີ່ເຂົ້າມາກ່ອນ, ແລະ ໃນຂະນະດຽວກັນກໍ່ເປັນໂອກາດທີ່ດີໃນການສ້າງຄວາມໄດ້ປຽບໃນຕະຫຼາດທີ່ມີຄູ່ແຂ່ງໜ້ອຍ.

ປະການທີສອງ, ຕ້ອງໃຊ້ວິທີການເປັນຂັ້ນຕອນ. ແທນທີ່ຈະນຳໃຊ້ໃນລັກສະນະຂະໜາດໃຫຍ່ທັງໝົດໃນຄັ້ງດຽວ, ການດຳເນີນຕາມຂັ້ນຕອນ PoC → Pilot → ການນຳໃຊ້ຢ່າງເຕັມຮູບແບບ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ສາມາດພິສູດ ROI ໄດ້ໃນຂະນະທີ່ຄວບຄຸມຄວາມສ່ຽງ.

ປະການທີສາມ, ຕ້ອງຮ່ວມມືກັບຄູ່ຮ່ວມງານໃນທ້ອງຖິ່ນ. ການອອກແບບທີ່ຮອງຮັບພາສາລາວ, ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນວັດທະນະທຳທາງທຸລະກິດ, ແລະ ການຄຳນຶງເຖິງຂໍ້ຈຳກັດດ້ານໂຄງສ້າງພື້ນຖານ ຫຼື Infrastructure ນັ້ນ ເປັນສິ່ງທີ່ຍາກທີ່ຈະດຳເນີນໄດ້ດ້ວຍການເຮັດວຽກທາງໄກເທົ່ານັ້ນ. ການຮ່ວມງານກັບຄູ່ຮ່ວມງານທີ່ມີຖານທີ່ຕັ້ງໃນທ້ອງຖິ່ນຈຶ່ງເປັນກຸນແຈສູ່ຄວາມສຳເລັດ.

ເສດຖະກິດດິຈິຕອລຂອງລາວຄາດວ່າຈະເຕີບໂຕເຖິງ 7% ຂອງ GDP ໃນປີ 2030 ແລະ 10% ໃນປີ 2040. ໃນຂະນະທີ່ຕົວຂັບເຄື່ອນການເຕີບໂຕທີ່ເປັນຮູບປະທຳກຳລັງລວມຕົວກັນ ໄດ້ແກ່ ການນຳໃຊ້ລະບົບ ID ດິຈິຕອລແຫ່ງຊາດ, ການດຳເນີນງານຈິງຂອງລະບົບຊຳລະເງິນ QR ຂ້າມຊາຍແດນ, ແລະ ແນວຄິດເຂດເສດຖະກິດພິເສດ AI — ນີ້ຈຶ່ງເປັນໂອກາດທີ່ດີທີ່ສຸດໃນການເຂົ້າຕະຫຼາດ.